Marcus Rashford: Hart voor de goede zaak

Engelsen, Premier League

Toen Marcus Rashford als profvoetballer voor het eerst geld verdiende, loste hij zo snel mogelijk de hypotheek op het huis van zijn moeder af. Niet heel bijzonder, er zijn wel meer jonge profvoetballers die dat doen. Wel opvallend is wat de aanvaller van Manchester United verder deed met zijn zojuist vergaarde relatieve rijkdom. 

Hij liet stiekem bankbiljetten achter in de kassa van Sam’s bij hem op de hoek een eettentje waar de eigenaar hem vroeger hem wel eens een gratis patatje toeschoof. En vanuit het omlaaggeschoven raam van zijn auto deelde hij in de straten van Manchester geld uit aan kinderen en daklozen. 

Dat vertelde Marcus’ oudere broer Dane vorig jaar in een Zoom-interview met de weekendeditie van de Amerikaanse zakenkrant Wall Street Journal. Zijn broers wilden dat hij ophield met geld strooien, omdat het niet veilig was. Marcus luisterde, maar zijn strijd tegen onrecht, uitsluiting, armoede en ongelijkheid heeft hij niet opgegeven.

FOUTE GRAPPEN

Rashford is een jochie van twintig, zoals er zoveel zijn in Engeland, maar de laatste jaren is hij snel volwassen geworden. Drie jaar geleden gebruikte hij sociale media nog om foute, sexueel getinte grappen en grollen te delen, samen met Danny Welbeck en Jesse Lingard bijvoorbeeld, jeugdvrienden met wie hij opgroeide in het zuiden van Manchester. Nu, in 2021 gebruikt Rashford sociale media om Boris Johnson te bekritiseren. En het lijkt erop dat de Britse premier naar hem luistert.

DAKLOZEN

In 2019 betaalde Rashford een campagne waarin eten en andere levensmiddelen werden uitgedeeld aan daklozen in Manchester. Het is het type liefdadigdheidsproject waarmee wel meer voetballers laten zien dat ze het hart op de goede plaats hebben. Maar een bezoek aan de Verenigde Staten opent hem de ogen. Rashford ziet dat grote sportmensen sociale issues kunenn agenderen. Hij tekent een contract bij Roc Nation, het internationale sport en entertainment bureau van rapper Jay-Z. ‘Ik denk dat de Amerikanen vijf jaar voorlopen op het Verenigd Koninkrijk’, zei zijn andere broer Dwaine tegen WSJ Magazine. ‘In Amerika zijn mensen niet bang om te laten zien wie ze zijn. Er wordt niet raar naar gekeken.’ 

PUBLIEK DEBAT

Met hulp van Roc Nation en sociale media heeft Marcus Rashford zich onywikkeld tot een belangrijke stem in het Britse publieke debat. Toen vorig jaar bekend werd dat de Britse regering een voedselbonnenproject voor kinderen van arme kinderen wilde beperken kwam Rashford in actie. Zelf had hij die bonnen als kind hard nodig. In een open brief roept hij Boris Johnson op, het project te verlengen. ‘Er is nog veel meer te doen’, Tweette Rashford en daarop besloot de regering Johnson inderdaad het project voort te zetten, een beslissing met een kostenplaatje van omgerekend een kleine 150 miljoen euro. 

In december 2020 lukte hem dat opnieuw. Daarnaast zet Rashford zich sinds zijn bezoek aan Amerial in voor FareShare, een voedselbank die razendsnel is gegroeid sinds zijn betrokkenheid. ‘Marcus heeft, door wat hij in de afgelopen maanden gedaan heeft, het leven van heel veel kinderen veranderd’, reageerde zijn coach Gunnar Solskjaer. ‘De overwinnning die hij heeft geboekt is belangrijker, dan zijn overwinningen op het voetbalveld.’ 

ARMOEDE

Rashford werd geboren in Whitington en groeide op in Wythenshawe, een arme buitenwijk van Manchester. De wijk werd na de Tweede Wereldoorlog gebouwd als een tuinstad, waar arbeiders uit de industriewijken van de stad een nieuwe plek konden vinden. Heel veel werk is er niet in deze omgeving en grote delen van Wythenshawe kennen daardoor grote armoede. 

Straatarm was Rashford niet. Hij en zijn broer Dane hadden een tv op hun gezamenlijke kamer. Wel werkte zijn moeder zich een slag in de rondte om te zorgen dat er thuis genoeg te eten was. Op enig moment had ze drie banen: twee als schoonmaker en één bij een winkeltje waar mensen konden wedden op sportwedstrijden. ‘Mijn moeder was een alleenstaande ouder’, vertelde Rashford in een interview met de BBC. ‘Ze had vijf kinderen en die leefden allemaal in hetzelfde huis.’

Rashford herinnert zich dat zijn moeder yoghurtjes kocht in de 1-ponds winkel. Net genoeg om er elke dag eentje te kunnen nemen. Als de BBC-verslaggever hem vraagt of hij honger heeft gekend, zegt hij: ‘Natuurlijk, maar ik begreep ook dat mijn moeder keihard moest werken. Dus klagen deed ik nooit. Als er eten op tafel stond, dan was het mooi. Was het er niet dan had ik wel vriendjes die wisten in wat voor situatie ik zat. Dan kon ik daar soms wat eten.’ 

Zijn moeder, Melanie Maynard, liet het andersom ook niet merken als ze eten uit haar eigen mond moest sparen om ervoor te zorgen dat er genoeg was voor Marcus zijn twee broers en zijn twee zussen. 

KINDERBOEK

Rashford was een harde. Een van mijn bijnamen als jochie was ‘Shot’, zo vertelt hij in het kinderboek ‘You are a champion’. Hij dankt die bijnaam aan een keihard schot dat hij als jochie in zijn gezicht kreeg toen hij eens als keeper zoijn doel moest verdedigen. Hij knalt tegen de grond maar spring meteen weer op, alsof er niets aan de hand is. Achteraf gezien natuurlijk een fantastische redding’, schrijft Rashford in het boekje. 

Rashfords talent blijkt al op jonge leeftijd. Al op zijn zevende wordt hij gescout door de jeugdopleiding van Manchester United. De rivaliteit tussen City en United, was merkbaar in het gezin Rashford. Als goede voetballer probeerden familieleden uit beide kampen de kleine Marcus in hun kamp te trekken door hem een blauw shirts van City of rode van United cadeau te geven. Op de website Player’s Tribune vertelt Rashford dat hij het allerblijst was met een shirt dat hij kreeg van het Engelse team met achterop de naam Wayne Rooney. Ik was een aanvaller en ik wilde net zo zijn als Rooney. En ik wilde spelen voor het Engelse elftal.’ 

Marcus grote broer Dwaine rijdt hem drie keer in de week op en neer naar de trainingsvelden van United en toen dat niet meer lukte belde zijn moeder met de club. Ze vraagt of hij voortaan ook door de week mag dichterbij de jeugdopleiding van de club mag verbijven. Manchester vindt voor hem een gastgezin dichter in de buurt. Door heimwee geplaagd hing hij regelmatig huilend aan de telefoon met een van zijn broers. 

STEUN

Met zijn kinderboek ‘You are a champion’ wil hij minderbedeelde kinderen ook mentaal vooruit helpen. Ik heb gespeeld voor Manchester United en voor het Engelse elftal, vertelt hij in het boek. En voor allebei heb ik gescoord in mijn debuutwedstrijd en ik heb een campagne opgezet zodat miljoenen kinderen de steun en hulp krijgen die ze nodig hebben. Daar ben ik trots op, maar dat is niet waar dit boek over gaat. Dit boek gaat over jouw en dan in kapitalen: ‘Je moet weten dat er mensen zijn die in je geloven. Ik geloof in jou. Iedereen is een kampioen, vertelt Rashford in het boek, en iedereen is dat op zijn eigen manier, maar je moet er wel voor werken. Zelf liet hij zich op een schoolreisje naar het Britse Lake Distric al extra vroeg wakker maken, voor alle andere kinderen, zodat hij tijd had om zich op te drukken en buispieroefeningen te doen. 

RACISME

Rashford nam niet alleen Boris Jonson onder vuur, hij zette zich ook al in tegen pesten en voor Black Lives Matter. Zelf heeft hij met racisme al veel te maken gehad. ‘Al 70 gevallen van raciale vuilspuiterij’, schrijft hij op Twitter na de door hij na de door Manchester United verloren UEFA-cupfinale tegen Villareal. ‘Aan al diegenen die proberen me nog slechter te doen voelen dat ik deed: veel succes.’ Rashford was een van de drie Engelse spelers die hun strafschop misten in de verloren finale tegen Italië.

MUURSCHILDERING

Een muurschildering in de wijk in Zuid-Manchester waar hij opgroeide werd ernstig beschadigd – en later door fans en medestanders hersteld en met bloemen bedekt.

Rashford reageerde op Twitter met een uitgebreide brief, waarin hij zijn teleurstelling en spijt uitspreekt over de gemiste strafschop. ‘Ik had het gevoel dat ik iedereen in de steek had gelaten. Het enige in het hele toernooi wat er van mij verlangd werd, was een penalty in het doel schieten. Ik scoor uit strafschoppen als ik slaap. Het enige wat ik kan zeggen is sorry.’ 

‘Ik kan goed tegen kritiek’, schrijft Rashford, ‘maar er is een ding, waarvoor ik me nooit zal verontschuldigen. Dat is voor de plaats waar ik vandaan kom. De positieve reacties uit de buurt waar ik ben opgegroeid hebben me tot tranen toe geroerd. Die gemeenschappen hebben altijd een arm om me heen geslagen en zullen me ook nu overeind houden. Ik ben Marcus Rashford, 23 jaar oud, een zwarte man uit Whitington en Wythenshaw in Zuid-Manchester. Als ik niets meer heb, dan heb ik altijd dat nog.’ 

I was a striker, so from that day, I wanted to be just like Rooney. And I wanted to play for England.’

Tussen Marcus’ huis en het park waar zijn oudere broers speelden liep een drukke weg, en als zijn oudere broers al weg waren, moest hij thuis spelen, in de gang of de woonkamer. 

Geef een antwoord