Garrincha: Engel met de kromme benen

Brazilianen

Vaak staat hij stil Garrincha, aan het begin van de explosieve dribbels van de Braziliaanse rechtsbuiten die net als de doelpunten van Pelé onlosmakelijk verbonden zijn met het grote Brazilië dat in 1954 voor het eerst wereldkampioen werd. De bal ligt tussen zijn benen. Dan volgt een overstap. Een schouder dip. De inwisselbare verdediger – Garrincha noemde ze allemaal Jan – blijft gebiologeerd naar de bal kijken. En dan ineens is daar die explosie. Heel vaak naar met de buitenkantvoet naar rechts, maar evengoed verrassend naar links binnendoor. 

Het jochie dat in de jaren veertig werd geboren in de tropische bossen van Pau Grande, 40 tot 50 kilometer van Rio de Janeiro bleef lang klein als een kippetje, een garrincha en die naam bleef hangen. Hij had kromme benen, een fysieke afwijking, die volgens sommige waarnemers voor hem een voordeel was, omdat de bal daartussen beschermd bleef. Waarschijnlijker is het dat zijn onnavolgbaar kromme benen resulteerden in voor verdedigers moeilijk voorspelbare bewegingen en misschien ook bijdroegen aan zijn uitzonderlijke acceleratie vanuit stand. 

RUSSEN

De eerste drie minuten van de wedstrijd die Brazilië speelde in de groepsfase tegen de Sovjet-Unie markeren voor veel kenners het begin van de grote Braziliaanse voetbalsuccessen. Pelé en Garrincha dribbelen de Russen gek en binnen 3 minuten maakt Vavá de 1-0. Beiden waren voor het eerst opgesteld in een Braziliaans elftal dat met drie zwarte spelers en twee van gemengde afkomst waarin de afkomst van de spelers voor het eerst werkelijk gevarieerd was. Nooit verloor Brazilië een wedstrijd waarin zowel Garrincha als Pelé waren opgesteld 

KOPVOLLEY

Eeuwenlang voordat het voetbal via de Brit Charles Miller Brazilië bereikte speelden zij al een soort kopvolley met een bal, gemaakt van het sap van een rubberboom. Alex Bellos bezoekt in zijn fantastische boek Futebolin het jaar 2000 de Fulniôs, een inheemse Braziliaanse indianenstam die leeft op een kilometer of 50 van Palmeira dos Índios, een stad in de deelstaat Alagoa. Qua voetbal behoren zij in Brazilië tot besten. 

De coach van de lokale Indiase club Guarany wijst Bellos erop dat de benen van een zijn spelers zo krom zijn dat de bal haast onbereikbaar blijft in de ruimte tussen zijn kromme scheenbenen. ‘De bal blijft tussen zijn benen beschermd’, schrijft Bellos. ‘Als eieren in een mandje.’ Onder de Fulniôs zijn er meer de geplaagd worden door kromme benen, wellicht een genetische afwijking. In het midden van de jaren negentig ontdekten journalisten en Garrincha’s biograaf dat hij verwant is met de Fulniôs en met hun stamhoofd zelfs zijn achternaam deelt met de voetballer: Joao Francisco dos Santos Filho. 

Op 20 januari 1983 stierf Garrincha arm, aan een alcoholvergiftiging. Voor veel Brazilianen is niet Pelé, maar de engel met de gebogen benen de grootste speler die Brazilië ooit heeft gekend. 

Geef een antwoord